Gece yarısı üst komşunuzun bitmeyen tadilat sesleri, sokağınızdaki inşaatın gürültüsü veya yan mekandan gelen yüksek müzik… Günlük hayatımızın en büyük stres kaynaklarından biri olan “gürültü”, sadece bir rahatsızlık değil; aynı zamanda hukuki yaptırımları olan bir İhlaldir. Peki gürültü yapmanın cezası nedir? Hangi sesler tahammül sınırını aşar? Hukuki haklarınız nelerdir? Gelin birlikte İnceleyelim.
1. Gürültü Nedir ve Hangi Sesleri Kapsar?
Gürültü yapmanın cezası ve hangi seslerin gürültü olarak kabul edildiği hususunda mevzuat ve yargı kararları şu şekilde özetlenebilir:
– Gürültü, kişilerin huzur ve sükununu, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde ilgili yönetmeliklerle belirlenen standartlar üzerinde oluşan ses ve titreşimlerdir. Bu kapsamda ulaşım araçları, şantiye, fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları ve konutlardan kaynaklanan gürültü ve titreşimler yer alır.
– Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik ve Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği, gürültünün ölçümü, değerlendirilmesi, sınır değerleri ve kontrolüne ilişkin usul ve esasları belirler.
– Gürültü göstergeleri, ses basınç düzeyleri ve frekans spektrumu gibi teknik ölçümlerle gürültünün olumsuz etkileri tespit edilir.
– Komşuluk gürültüsü, ev faaliyetleri ve bina içi çeşitli kaynaklardan yayılan sesler olarak tanımlanır.
2. Gürültü Yapmanın Cezası Nedir?
a) 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun m. 14 ve m.20 uyarınca, ilgili yönetmeliklerle belirlenen önlemleri almayan veya standartlara aykırı şekilde gürültü ve titreşime neden olanlara idari para cezası verilir. Bu ceza konutlar için 400 TL, ulaşım araçları için 1.200 TL, işyerleri ve atölyeler için 4.000 TL, fabrika, şantiye ve eğlence gürültüsü için 12.000 TL olarak belirlenmiştir.
b) Çevre Kanunu’nun 20. maddesinde belirtilen idari para cezaları, üç yıl içinde tekrar eden fiillerde artırılır.
c) 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 36. maddesine göre, başkalarının huzur ve sükununu bozacak şekilde gürültüye neden olan kişiye 50 TL, ticari işletmelerde ise 1.000 TL ile 5.000 TL arasında idari para cezası verilir.
d) Türk Ceza Kanunu’nun 183. maddesi, gürültünün başkalarının sağlığının zarar görmesine elverişli olması halinde iki aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörür.
e) Türk Ceza Kanunu’nun 123. maddesi ise sırf huzur ve sükununu bozmak maksadıyla ısrarla gürültü yapılması halinde üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verir.
f) Karayolları Trafik Kanunu’nun 72. maddesi, araçlarda ses, müzik ve görüntü cihazlarının kamunun rahat ve huzurunu bozmayacak şekilde kullanılmasını zorunlu kılar, aksi halde 3.000 TL ile 21.000 TL arasında idari para cezası ve trafikten men cezası uygulanır.
3. Mevzuat Hükümleri:
– Gürültü yapma fiilleri hem 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hem de 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili yönetmelikler kapsamında kabahat sayılır ve idari yaptırıma tabidir.
– Çevre Kanunu ve bağlantılı mevzuat, Kabahatler Kanunu’na göre özel kanun niteliğindedir.
– Gürültünün sağlık açısından zarar verici boyutta olması halinde Türk Ceza Kanunu’nun 183. maddesi uygulanır.
– Sırf huzur ve sükun bozma amacıyla ve sağlık zararına elverişli olmayan gürültüde ise Kabahatler Kanunu ve Çevre Kanunu hükümleri uygulanır.
– Gürültüye ilişkin idari para cezalarına karşı 2872 sayılı Kanun kapsamında 30 gün içinde idari mahkemeye, Kabahatler Kanunu kapsamında ise 15 gün içinde Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz edilebilir.
– Gürültü seviyesinin ölçümü ve sınır değerlerin aşılması durumunda idari para cezası verilir, ölçüm yapılmadan veya eksik ölçümle ceza verilmesi hukuka aykırıdır.
Sonuç olarak, gürültü yapmanın cezası, gürültünün kaynağı, niteliği ve etkisine göre değişmekle birlikte, idari para cezaları ve bazı durumlarda hapis cezası uygulanabilir. Gürültü, ilgili yönetmeliklerde belirlenen sınır değerlerin üzerinde olan ve kişilerin huzur, sükun ve sağlığını bozacak sesler olarak kabul edilir.
Bu değerlendirme, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 14 ve 20/h maddeleri, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 36. maddesi, Türk Ceza Kanunu’nun 123 ve 183. maddeleri ile ilgili yönetmelikler ve yargı kararları esas alınarak yapılmıştır.
Gürültü kirliliği nedeniyle yaşadığınız uyuşmazlıklarda, komşuluk hukuku veya ticari işletmelerle olan ihtilafların çözümünde arabuluculuk veya hukuki danışmanlık desteği almak için iletişim bölümünden ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.